So maki sum se rodila | Со маки сум се родила 🇲🇰

Maandagmiddag 24 mei is multi-instrumentalist Roelof Rosendal overleden. So maki sum was een van Roelofs favoriete nummers.

Reeds op twaalfjarige leeftijd legde Roelof (1955 - 2021) een uitgesproken interesse voor traditionele muziek aan de dag. In eerste instantie waren het de melodieën van de gajda  en de complexe ritmiek van de muziek uit Macedonië die zijn aandacht trokken. Op autodidactische wijze, door het zelf bouwen van instrumenten en het eindeloos luisteren naar opnamen, maakte hij zich deze muziek eigen.

Later trad hij op met Turkse en Joodse muzikanten, speelde in verschillende muziekgroepen en studeerde muziek uit de Balkan en Turkije bij de etnomusicoloog Wouter Swets. Hij speelde tien jaar lang in diens ensemble Čalgija, waar hij ook de ud leerde bespelen. Terwijl zijn kennis van de Oost-Europese muziek gestadig groeide, richtte hij zijn interesse tevens op de Keltische traditionele muziek. In 1987, hetzelfde jaar waarin hij als multi-instrumentalist in dienst trad bij het Internationaal Danstheater, nam hij één van de meest complexe traditionele instrumenten ter hand; de uilleann-pipes. Roelof was een alom gewaardeerde bespeler van dit met uitsterven bedreigde instrument en kon als geen ander verbindingen leggen tussen Oost- en West Europese traditionele en moderne muziek.
Gespeeld door de hedendaagse derde incarnatie van het ensemble Čalgija.
Roelof was ook oude sok. Een in memoriam van een andere oud-NJNer:

Doedel. 

Roelof was vooral bekend om zijn doedelzak. Hij was de eerste met een (Macedonische) gajda en heeft later meerdere anderen er ook aan geholpen. Ook speelde hij veel slagwerk, wie heeft er niet gehupst op de maat van zijn Turkse Trom? Geen enkel instrument had geheimen voor hem. Zo heeft hij in latere ensembles Griekse en Turkse luit gespeeld. 

Computer. 

Roelof dook al heel vroeg diep in de balkanmuziek met al zijn complexe maten en ritmes. En legde dat ook graag uit. Dat resulteerde in lange cijferreeksen als 2-2-3, 2-2-3, 2-2-3-2-2. Dat leverde hem de bijnaam computer op.
‘Doedel’ op kamp.
‘Computer’ op de NJN reünie in 2010.

Bâčvanka | Бъчванка 🇧🇬

Een typisch soort Pravo horo uit Noord-Bulgarije. De accordeonist die je hier hoort is Veni Petkov uit de stad Vidin. Hij speelt de Bulgaarse versieringen echt heel mooi helder, een plezier om naar te luisteren.

Typisch aan deze melodie is het ‘ontbreken’ van de inzet op de eerste tel. En voorafgaand aan de dansmelodie kan je een Bavna pesen horen, een ‘langzaam lied’. Dat is een vaak geïmproviseerd ritmeloos stuk wat als een introductie voor de dansmelodie kan dienen.

Sborenka | Сборенка 🇧🇬

Deze melodie speel ik (net als Povlekana) sinds het einde van de vorige eeuw voor de danslessen van Jaap Leegwater. De eerste keer was op het Balkanfestival in 1998 in Zetten. In 2000 hebben we opnames gemaakt voor de CD At the Bulgarian dance tavern van Jaap Leegwater. Op deze CD speel ik samen met Rein, Jeroen, Rob en Galina. Uiteindelijk heb ik de opnames van Paul in 2010 na het overlijden van Jeroen gemixt. Rob heeft deze kort voor zijn overlijden nog gehoord. In 2011 is de CD door Jaap uitgegeven.

Sborenka behoort, samen met Râka en Danec, tot een groep dansen uit Bulgaars Dobrudža in 2/4 maat die melodisch lastig uit elkaar te halen zijn. Kenmerk van de Danec is dat er zangmelodieën in kunnen zitten.

Er zijn ook partijen beschikbaar voor Bb en Eb instrumenten en genoteerd met de F-sleutel.
Met dank aan Jaap die me toestemming heeft gegeven deze opname hier te gebruiken.

Podrime | Подриме 🇽🇰

Hier een melodie die ik met orkest Tredíki heb leren kennen tijdens het begeleiden van de danslessen van Dick van der Zwan. De melodie komt naar mijn idee oorspronkelijk uit Kosovo en kent sterke Albanese invloeden.

Hoewel het gewoon een tweekwarts maat is klinkt het stuk toch onregelmatig door de verschillende melodie inzetten halverwege de maat. Een Tsámikos? Oh nee, toch niet.

Hora de la Vârtoape 🇷🇴

Een Roemeense hora die ik begin jaren negentig voor het eerst hoorde op een volksdansbal in Amsterdam bij de volksdansvereniging Terpsichoré.

Ik dacht dat ik de originele opname met de vermelding van de artiest op een compact disk had staan maar helaas kan ik deze CD niet meer vinden. Mocht iemand dit nummer op YouTube vinden met de vermelding van de originele uitvoerenden houd ik mij aanbevolen.

Bulčenski tanc | Булченски танц 🇧🇬

Een licht gespeelde kjuček van Ibro Lolov. Voor het eerst tegengekomen tijdens de balavonden begin jaren negentig van volksdansvereniging Terpsichoré in Amsterdam, als Mominski kjuček. Let op dat dit nummer met een lichte šop stijl gespeeld moet worden. De noten moeten niet gebonden worden gespeeld.

De speelstijl van Ibro Lolov is te vergelijken met die van Trajčo Sinapov, echter heeft Lolov een repertoire met meer nummers die in de zigeunerstijl zijn gespeeld.

Dit nummer heeft een niet uitgeschreven solo in het midden zitten. Mocht je ook zoiets willen spelen, bedenk dan dat dit vaak geïmproviseerde solo’s zijn.

Mocht je de eigenaar van dit stuk zijn en niet willen dat het op deze pagina wordt gedeeld, stuur me dan alsjeblieft een bericht.

Karakačansko horo | Каракачанско хоро 🇧🇬

In maart 2021, tijdens de coronacrisis en met lockdown en avondklok heb ik via een videoverbinding danslessen begeleid van Jaap Leegwater in Burnaby (Canada, bij Vancouver). Jaap vroeg mij voor deze lessen om Karakačansko horo te spelen. Dit is muziek en dans van een oorspronkelijk Grieks volk, de Sarakatsani, dat door de sluiting van de grenzen midden vorige eeuw zich ook in Bulgarije heeft gevestigd.

Neem contact op als je rechthebbende bent van deze muziek, dan zorg ik dat het op een andere manier wordt gedeeld.

Shota e Rexhës 🇦🇱

Op jacht naar een oude originele opname van de populaire volksdans Dasme e Rexhës kwam ik een oude video-opname tegen van een choreografie van het staatsensemble van Albanië. Zie onder. De eerste dans van deze choreografie sprak me juist erg aan, met een shota-achtige melodie en -ritme. Ik heb hem dan ook misschien niet helemaal terecht Shota e Rexhës genoemd. Valle Kosovare zou ook gekund hebben, maar ik denk dat dat de originele naam van de hele choreografie is. Uiteindelijk is Dasme e Rexhës te beluisteren vanaf 2’54’’.

Deze muziek is ook beschikbaar als B♭-partij, E♭-partij en partij genoteerd met de F-sleutel.