Donkino oro | Донкино оро 🇲🇰

Door (het orkest van) accordeonist Stevo Teodosievski en de legendarische klarinettist Medo Čun gespeelde snelle dans in 7/16 maat. Ik ken deze dans vooral van de dansavonden in Amsterdam waar er een dans op werd gedaan die in de verte op een Kjustendilska râčenica lijkt. Dit nummer zou zo in de West-Bulgaarse stijl passen, wat maar aangeeft hoe nauw verbonden de Macedonische en Bulgaarse cultuur zijn (en dat ligt wel gevoelig).

Maar dit is Macedonisch.

Ik ken drie opnames van deze melodie. Behalve degene die ik heb uitgewerkt bestaat er nog een nieuwere opname, opgenomen op de CD ‘Chaje Shukarije’ van Esma Redžepova (World Connection WC43016). De CD is opgenomen door het orkest van Teodosievski, een paar jaar nadat hij was overleden – maar Medo Čun speelt wel mee. De opname is helaas nooit online gepubliceerd.

De derde opname van deze melodie is traditioneler uitgevoerd, gespeeld door dwarsfluitist Ivan Terziev.

Donkino oro uitgevoerd door Medo Čun met (het orkest van) Stevo Teodosievski
Donkino oro uitgevoerd door Ivan Terziev op dwarsfluit.

Kjustendilsko horo | Кюстендилско хоро 🇧🇬

Muziek uit de streek Šopluk, het midden-westen van Bulgarije. Gespeeld in de stijl van de Graovsko horo, en deze dans kan er ook prima op worden gedanst. Dit is een solo-nummer voor tambura, hier gespeeld door majstor Rumen Sirakov.

Deze muziek wordt nog steeds uitgevoerd, zoals bijvoorbeeld door het volksmuziekorkest van de Bulgaarse nationale radio. Ook is er een folklore-discotheek plaat uitgekomen, waarbij het nummer wordt begeleid door prachtige jaren tachtig synthesizers.

Rumen Sirakov (oude opname)
Volksmuziekorkest van de BNR
Jaren -tachtig disco!

Ik heb dit nummer veel gespeeld met Rob Kerkhoven, die het van de majstor zelf had geleerd. Rob speelde het prachtig. Ik mis Rob nog steeds!

Rob Kerkhoven
Rob Kerkhoven

Perniška râčenica | Пернишка ръченица 🇧🇬

Een vlotte, mooie, opzwepende snelle râčenica gespeeld door de accordeonist Ibro Lolov. Lolov speelt misschien iets meer nummers in zijn typische zigeunerstijl – zie bijvoorbeeld de Bulčenski tanc – echter valt deze meer in de stijl uit Šopluk zoals Trajčo Sinapov dat ook heel goed kan. In volle vaart!

Op YouTube staat ook een versie met minder ruis. En een oudere versie met een interessante vioolsolo.

Graovskata | Граовската 🇧🇬

Nikola Atanasov speelde deze Graovsko horo op gajda op een van de eerste CD’s van Balkanton: Folk Rhythms from Bulgaria. Typisch voor vele Bulgaarse dansnummers wordt de dansmuziek vooraf gegaan door een introductie zonder maat of ritme. In dit geval wordt dat Markovska pesen (lied uit Markovo) genoemd, maar vaker wordt er een algemenere naam aan gegeven, zoals Bavna pesen – langzaam lied – of Na trapeza. Dat betekent aan (de rijk gedekte) tafel, zodat je tussen de dansen door nog even wat kan eten.

De Graovsko horo is een dans in 2/4 maat en heeft een speciaal onderliggend ritme. Het is een lang-kort-lang-kort-lang ritme, verdeeld over twee 2/4 maten. Je zou het in dit geval kunnen kunnen opschrijven als groepen van 4-2-4-2-4 / 16.

De dans is erg vergelijkbaar met bijvoorbeeld Kjustendilska râčenica of Sitno šopsko horo. De passen van de bijbehorende dans volgen niet de cadans van het ritme, maar hebben een kort-kort-lang patroon, zoals bijvoorbeeld de râčenica die heeft.

Een notatie voor B♭-instrumenten is hier beschikbaar.
Dit is wel de originele grammofoonplaat en de juiste versie, maar de kwaliteit is belabberd. Mocht je een abonnement op Spotify hebben kan je hem hier (vanaf 1’36’’) kraakvrij beluisteren.

Vârbiška râčenica | Върбишка ръченица 🇧🇬

In deze râčenica straalt klarinettist Dimitâr Paskov met zijn bijnaam de tijger met een van de meest geweldige klarinetsolo’s uit de Bulgaarse volksmuziek. Samen met accordeonist Trajčo Sinapov speelt hij deze snelle dans.

Paskov heeft deze râčenica vernoemd naar zijn geboortedorp Vârbica, wat ten zuiden van de stad Šumen ligt. De stijl van de muziek is echter niet van deze streek, maar eerder uit het midden westen van Bulgarije, de streek Šopluk.

Petrunino horo | Петрунино хоро 🇧🇬

Een in en buiten Bulgarije populaire melodie, ook in de horoteka, om de Petrunino horo op te dansen. Deze versie is in de voor deze dans typische 12/16 maat, hoewel er ook versies zijn in 7/8 (de basis) en 13/16.

Niet verwarren met Elenino horo, dat is misschien in de verte qua maatsoort vergelijkbaar, maar een volstrekt andere melodie, dans en dansstijl.

Helaas kan ik niet de uitvoerenden vinden van deze muziek. Wie kan me er aan helpen?