Graovskata | Граовската 🇧🇬

Nikola Atanasov speelde deze Graovsko horo op gajda op een van de eerste CD’s van Balkanton: Folk Rhythms from Bulgaria. Typisch voor vele Bulgaarse dansnummers wordt de dansmuziek vooraf gegaan door een introductie zonder maat of ritme. In dit geval wordt dat Markovska pesen (lied uit Markovo) genoemd, maar vaker wordt er een algemenere naam aan gegeven, zoals Bavna pesen – langzaam lied – of Na trapeza. Dat betekent aan (de rijk gedekte) tafel, zodat je tussen de dansen door nog even wat kan eten.

De Graovsko horo is een dans in 2/4 maat en heeft een speciaal onderliggend ritme. Het is een lang-kort-lang-kort-lang ritme, verdeeld over twee 2/4 maten. Je zou het in dit geval kunnen kunnen opschrijven als groepen van 4-2-4-2-4 / 16.

De dans is erg vergelijkbaar met bijvoorbeeld Kjustendilska râčenica of Sitno šopsko horo. De passen van de bijbehorende dans volgen niet de cadans van het ritme, maar hebben een kort-kort-lang patroon, zoals bijvoorbeeld de râčenica die heeft.

Dit is wel de originele grammofoonplaat en de juiste versie, maar de kwaliteit is belabberd. Mocht je een abonnement op Spotify hebben kan je hem hier (vanaf 1’36’’) kraakvrij beluisteren.

Vârbiška râčenica | Върбишка ръченица 🇧🇬

In deze râčenica straalt klarinettist Dimitâr Paskov met zijn bijnaam de tijger met een van de meest geweldige klarinetsolo’s uit de Bulgaarse volksmuziek. Samen met accordeonist Trajčo Sinapov speelt hij deze snelle dans.

Paskov heeft deze râčenica vernoemd naar zijn geboortedorp Vârbica, wat ten zuiden van de stad Šumen ligt. De stijl van de muziek is echter niet van deze streek, maar eerder uit het midden westen van Bulgarije, de streek Šopluk.

Petrunino horo | Петрунино хоро 🇧🇬

Een in en buiten Bulgarije populaire melodie, ook in de horoteka, om de Petrunino horo op te dansen. Deze versie is in de voor deze dans typische 12/16 maat, hoewel er ook versies zijn in 7/8 (de basis) en 13/16.

Niet verwarren met Elenino horo, dat is misschien in de verte qua maatsoort vergelijkbaar, maar een volstrekt andere melodie, dans en dansstijl.

Helaas kan ik niet de uitvoerenden vinden van deze muziek. Wie kan me er aan helpen?

Bulčenski tanc | Булченски танц 🇧🇬

Een licht gespeelde kjuček van Ibro Lolov. Voor het eerst tegengekomen tijdens de balavonden begin jaren negentig van volksdansvereniging Terpsichoré in Amsterdam, als Mominski kjuček. Let op dat dit nummer met een lichte šop stijl gespeeld moet worden. De noten moeten niet gebonden worden gespeeld.

De speelstijl van Ibro Lolov is te vergelijken met die van Trajčo Sinapov, echter heeft Lolov een repertoire met meer nummers die in de zigeunerstijl zijn gespeeld.

Dit nummer heeft een niet uitgeschreven solo in het midden zitten. Mocht je ook zoiets willen spelen, bedenk dan dat dit vaak geïmproviseerde solo’s zijn.

Mocht je de eigenaar van dit stuk zijn en niet willen dat het op deze pagina wordt gedeeld, stuur me dan alsjeblieft een bericht.

Pajduško horo | Пайдушко хоро 🇧🇬

Deze muziek van Trajčo Sinapov is naar mijn mening een van de mooiste pajduško melodieën die er zijn. Ik heb deze melodie voor het eerst gehoord toen ik de eerste Balkanton platen kon lenen. Ik was meteen verkocht en heb de melodie opgeschreven en geprobeerd te spelen.

Hoewel majstor Sinapov bekend staat om zijn soepelheid en vooral zijn snelheid, ligt de melodie goed op accordeon en is de moeilijkheid vooral om de pajduško lichtvoetig en niet dwingend te spelen. Let er daarom vooral op om het vijfdelige ritme over twee maten te verdelen, alsof het een tiendelige maat betreft.

Onlangs heb ik opnieuw een transcriptie gemaakt en daarbij nog wat meer op de details gelet. Veel plezier met spelen!