Poustséno (Skopákis) | Πουστσένο (Σκοπάκης) 🇬🇷

De Poustséno, ofwel Levéntikos, is een traditionele dans uit Grieks West-Macedonië en de meest voorkomende dans in de streek van Florina. Hij is ook in Albanië en in het land Noord-Macedonië bekend. De Griekse macedoniërs noemen de Levéntikos pousnotos wat ‘los’ betekent, terwijl hij in de dialecten van Florina bekend staat als poustseno of poustsenoto. De naam puščeno is afgeleid van het werkwoord ‘pusčam’, wat de betekenis heeft ‘om iets vrij te maken, iets dat ik tot nu toe beperkt heb gehouden’.

Deze melodie heb ik leren kennen via Okke en wordt gespeeld door de klarinettist Giórgos Skopákis.

Blagoevgradsko horo | Благоевградско хоро 🇧🇬

Meester Trajčo Sinapov was niet alleen goed in het vertolken van muziek uit Šoploek, hij was ook een uitmuntende vertolker van de Macedonische stijl. In deze Blagoevgradsko horo speelt hij een bijna barok versierde melodie.

Deze melodie heeft Jaap leegwater ook gebruikt als basis voor een dans, echter om de muziek passend te maken voor de dans heeft hij de strofes anders in elkaar gezet. De juiste bladmuziek hiervoor vind je hier.

Donkino oro | Донкино оро 🇲🇰

Door (het orkest van) accordeonist Stevo Teodosievski en de legendarische klarinettist Medo Čun gespeelde snelle dans in 7/16 maat. Ik ken deze dans vooral van de dansavonden in Amsterdam waar er een dans op werd gedaan die in de verte op een Kjustendilska râčenica lijkt. Dit nummer zou zo in de West-Bulgaarse stijl passen, wat maar aangeeft hoe nauw verbonden de Macedonische en Bulgaarse cultuur zijn (en dat ligt wel gevoelig).

Maar dit is Macedonisch.

Ik ken drie opnames van deze melodie. Behalve degene die ik heb uitgewerkt bestaat er nog een nieuwere opname, opgenomen op de CD ‘Chaje Shukarije’ van Esma Redžepova (World Connection WC43016). De CD is opgenomen door het orkest van Teodosievski, een paar jaar nadat hij was overleden – maar Medo Čun speelt wel mee. De opname is helaas nooit online gepubliceerd.

De derde opname van deze melodie is traditioneler uitgevoerd, gespeeld door dwarsfluitist Ivan Terziev.

Donkino oro uitgevoerd door Medo Čun met (het orkest van) Stevo Teodosievski
Donkino oro uitgevoerd door Ivan Terziev op dwarsfluit.

Petrovo horo | Петрово хоро 🇧🇬

Tijdens onze Jamulus sessies speelde Hans een keer deze kopanica en we werden allemaal gegrepen door de prachtige melodie. Nou wil ik altijd weten waar iets vandaan komt, maar Hans wist niet meer dan dat het van een oud Balkanton singletje kwam.

Ik heb hem uiteindelijk voorgespeeld aan Jaap. Hij herkende het meteen, wist zelfs een plaatnummer te herinneren, maar dat klopte toch niet. Gelukkig vond hij, toen hij weer thuis was, het juiste singletje: Balkanton ВНК 3395. En de beschrijving van de dans die hij er ooit op heeft gemaakt.

Dank je wel Jaap voor het vinden van de originele opname!

Toen kon ik hem uitwerken!

Snošti si Rada pristana | Снощи си Рада пристана 🇧🇬 

Dit liedje speelde ik voor het eerst voor een danscursus van Ives Moreau, voor de dans Kjustendilska râčenica. Echter is dit wel een langzaam nummer voor die stijl. Ik vermoed dat het liedje eigenlijk uit Tracië komt, of wellicht nog oostelijker.

Op die bewuste cursus zong Galina Durmushliyska dit liedje mee. De tekst sprak haar persoonlijk erg aan en zo is het in haar programma terechtgekomen. Ik heb het daarna op bijna elk concert uitgevoerd wat ik met haar had.

Снощи си Рада пристана, мъри,
на едно момче далечно.
Три деня пътя вървяли, мъри,
на четвъртия стигнали.

Качи се Рада, Радо льо, мъри,
на високите чердаци.
Да види Рада майка си, мъри,
майка си още татко си.


Не видя Рада майка си, мъри,
майка си, още татко си.
Най видя бели гълъби, мъри,
бели гълъби хвърчаха.

Рада гълъби думаше, мъри:
„Гълъби, като хвърчите,
не видяхте ли майка ми, мъри,
майка ми, още татко ми?“


Гълъби Рада думаха, мъри,
„Радо льо, бела Радо льо,
като хвърчахме видяхме, мъри,
майка ти, още татко ти.

Майка ти двори метеше, мъри,
за тебе, Радо, плачеше.
Татко ти на стол седеше, мъри,
червено вино пиеше.“
Snošti si Rada pristana, mâri,
na edno momče dalečno.
Tri denja pâtja vârvjali, mâri,
na četvârtija stignali.

Kači se Rada, Rado ljo, mâri,
na visokite čerdaci.
Da vidi Rada majka si mâri,
majka si ošte tatko si.


Ne vidja Rada majka si mâri,
majka si, ošte tatko si.
Naj vidja beli gâlâbi, mâri,
beli gâlâbi hvârčaha.

Rada gâlâbi dumaše mâri:
„Gâlâbi, kato hvârčihte,
нe vidjahte li majka mi, mâri,
мajka mi, ošte tatko mi?“


Gâlâbi Rada dumaha, mâri,
„Rado ljo, bela Rado ljo,
кato hvârčahme vidjahme, mâri,
мajka ti, ošte tatko ti.

Majka ti dvori meteše, mâri,
зa tebe, Rado, plačeše.
Tatko ti na stol sedeše, mâri,
červeno vino pieše.“

Het origineel is uitgevoerd door de zanger/accordeonist Ivan Simeonov, het arrangement en het begeleidende orkest onder leiding van Kosta Kolev.