Anke, lâko pero | Анке, лъко перо 🇧🇬

Een mooi liedje met een interessante combinatie van maten: de 11/16 met de 3 voorop: 32222, en de 18/16 van Jovino horo: 32222 322. Deze combinatie laat ook mooi de reden zien waarom de Jovino horo zo muzikaal moet worden geïnterpreteerd (en niet als 322 22322, hoewel dat misschien geneuzel achter de komma is).

Do tri pâti | До три пъти 🇧🇬

Een zesmatige 5/16 pajduško horo uit Noord-Bulgarije. Komt uit het dansrepertoire van Jaap Leegwater en staat op zijn derde, blauwe plaat. De dans is volledig in drieën en met de zesdelige hoofdthema’s en de drie solothema’s van 16 maten komt de dans toch precies op de muziek uit.

Opgenomen door het Nederlandse orkest Ranja, met accordeonist Theo van Tol en violiste Nienke Lootsma.
Met dank aan Jaap Leegwater voor het hier mogen publiceren.

Prala Načka | Прала Начка 🇧🇬

Uit de choreografie Sredna Gora van ensemble ‘Râčenica’ uit Plovdiv onder leiding van Dimitâr Dojčinov. De prachtige melodieën en plotselinge modulaties maken dit stuk plezierig om te spelen, te dansen en te luisteren.

Op YouTube staat ook een video van deze choreografie van ensemble ‘Râčenica’, opgenomen in 1989.

De opname van Prala Načka hieronder is gemaakt in de studio’s van Radio Plovdiv in december 1979 in opdracht van Jaap Leegwater en is nog niet eerder openbaar gemaakt. Je hoort het orkest van ensemble ‘Râčenica’ onder leiding van Spiro Apostolov. Dank je wel Jaap, dat ik deze opname hier kan gebruiken.

So maki sum se rodila | Со маки сум се родила 🇲🇰

Maandagmiddag 24 mei is multi-instrumentalist Roelof Rosendal overleden. So maki sum was een van Roelofs favoriete nummers.

Reeds op twaalfjarige leeftijd legde Roelof (1955 - 2021) een uitgesproken interesse voor traditionele muziek aan de dag. In eerste instantie waren het de melodieën van de gajda  en de complexe ritmiek van de muziek uit Macedonië die zijn aandacht trokken. Op autodidactische wijze, door het zelf bouwen van instrumenten en het eindeloos luisteren naar opnamen, maakte hij zich deze muziek eigen.

Later trad hij op met Turkse en Joodse muzikanten, speelde in verschillende muziekgroepen en studeerde muziek uit de Balkan en Turkije bij de etnomusicoloog Wouter Swets. Hij speelde tien jaar lang in diens ensemble Čalgija, waar hij ook de ud leerde bespelen. Terwijl zijn kennis van de Oost-Europese muziek gestadig groeide, richtte hij zijn interesse tevens op de Keltische traditionele muziek. In 1987, hetzelfde jaar waarin hij als multi-instrumentalist in dienst trad bij het Internationaal Danstheater, nam hij één van de meest complexe traditionele instrumenten ter hand; de uilleann-pipes. Roelof was een alom gewaardeerde bespeler van dit met uitsterven bedreigde instrument en kon als geen ander verbindingen leggen tussen Oost- en West Europese traditionele en moderne muziek.
Gespeeld door de hedendaagse derde incarnatie van het ensemble Čalgija.
Roelof was ook oude sok. Een in memoriam van een andere oud-NJNer:

Doedel. 

Roelof was vooral bekend om zijn doedelzak. Hij was de eerste met een (Macedonische) gajda en heeft later meerdere anderen er ook aan geholpen. Ook speelde hij veel slagwerk, wie heeft er niet gehupst op de maat van zijn Turkse Trom? Geen enkel instrument had geheimen voor hem. Zo heeft hij in latere ensembles Griekse en Turkse luit gespeeld. 

Computer. 

Roelof dook al heel vroeg diep in de balkanmuziek met al zijn complexe maten en ritmes. En legde dat ook graag uit. Dat resulteerde in lange cijferreeksen als 2-2-3, 2-2-3, 2-2-3-2-2. Dat leverde hem de bijnaam computer op.
‘Doedel’ op kamp.
‘Computer’ op de NJN reünie in 2010.

Bâčvanka | Бъчванка 🇧🇬

Een typisch soort Pravo horo uit Noord-Bulgarije. De accordeonist die je hier hoort is Veni Petkov uit de stad Vidin. Hij speelt de Bulgaarse versieringen echt heel mooi helder, een plezier om naar te luisteren.

Typisch aan deze melodie is het ‘ontbreken’ van de inzet op de eerste tel. En voorafgaand aan de dansmelodie kan je een Bavna pesen horen, een ‘langzaam lied’. Dat is een vaak geïmproviseerd ritmeloos stuk wat als een introductie voor de dansmelodie kan dienen.

Poljanska râčenica | Полянска ръченица 🇧🇬

Deze melodie wordt in het internationaal volksdansrepertoire gebruikt voor Râčenica na horo, met name in Noord Amerika. Voor Râčenica na horo zijn drie melodieën in omloop (op volgorde van tijd):

  1. De melodie van het liedje Dobra iz pâtja vârveše in een choreografie van Dimiter Dojčinov bij het ensemble ‘Râčenica’ (dit is de bron van de dans);
  2. Deze melodie die in 1980 bij de dans is geïntroduceerd door Jaap Leegwater;
  3. De Bliznakovska râčenica die later als dansmelodie voor dezelfde dans is geïntroduceerd door Bianca de Jong.

Let bij het spelen van deze muziek op de verschillende ‘eindes’ van de melodieën onder de volta haken. Deze lopen hier vaak naar de volgende strofe toe en als je die mist loop je vast!

Met dank aan Jaap die deze kopie van de moederband met ons deelt!